I ka pule hope o Iune o kēia makahiki, ua lawe ʻia ma kahi o 15,000 poʻe ma Iapana i nā hale lapaʻau ma o ka ambulance ma muli o ka hahau wela. ʻEhiku mau make i loaʻa, a he 516 mau maʻi i maʻi nui. Ua ʻike pū ka hapa nui o ʻEulopa i nā mahana kiʻekiʻe loa i Iune, e hōʻea ana i ka 40ºC ma nā wahi he nui. Ma muli o ka hoʻomehana honua, ua pā pinepine nā nalu wela i ka hapa nui o nā wahi o ka honua i nā makahiki i hala iho nei. Ua hoʻopilikia ʻia ka nui o ka poʻe e nā nalu wela.
Ma Iapana, ma kahi o 5,000 mau kānaka e make ana i kēlā me kēia makahiki mai nā ulia i ka wā e ʻauʻau ana ma ka home. ʻO ka hapa nui o kēia mau ulia i hana ʻia i ka hoʻoilo, me ke kumu nui i manaʻo ʻia he pane haʻalulu wela.
ʻO ka hahau wela a me ka pane ʻana i ka haʻalulu wela he mau hihia maʻamau ia e hiki ai i ka mahana o ke kaiapuni ke hōʻeha nui i ke kino o ke kanaka.
Ka pane ʻana i ka hahau wela a me ka haʻalulu wela
ʻO ka heatstroke kahi huaʻōlelo maʻamau no nā hōʻailona e kū mai ana i ka wā hiki ʻole i ke kino kanaka ke hoʻololi i kahi ʻano wela a pulu. Piʻi ka mahana o ke kino i ka wā e hoʻoikaika kino ai a i ʻole e hana ana i kahi ʻano wela a pulu. ʻO ka maʻamau, hoʻohuʻu ke kino a ʻae i ka wela e puka i waho i mea e hoʻohaʻahaʻa ai i kona mahana. Eia naʻe, inā hoʻohuʻu nui ke kino a nalowale ka wai a me ka paʻakai i loko, ʻaʻole kaulike ka wela e komo ana a puka ana i ke kino, a e piʻi koke ka mahana o ke kino, e hopena ana i ka nalowale o ka ʻike a me ka make i nā hihia koʻikoʻi. Hiki ke loaʻa ka heatstroke ʻaʻole wale ma waho akā i loko o ka hale, ke piʻi ka mahana o ka lumi. Ma kahi o 40% o ka poʻe i loaʻa i ka heatstroke ma Iapana e loaʻa iā ia i loko o ka hale.
ʻO ke ʻano o ka pane ʻana i ka haʻalulu wela, ua hōʻino ʻia ke kino e ka loli koke o ka mahana. Loaʻa pinepine nā kūlana i hoʻokumu ʻia e ka haʻalulu wela i ka hoʻoilo. Piʻi a iho ke koko, e hōʻino ana i nā kīʻaha koko i loko o ka puʻuwai a me ka lolo, e hoʻoulu ai i nā hoʻouka kaua e like me ka myocardial infarction a me ka hahau. Inā ʻaʻole mālama koke ʻia kēlā mau kūlana, e mau pinepine nā hopena koʻikoʻi, a ʻaʻole maʻamau ka make.
Ma Iapana, piʻi aʻe ka nui o nā make ma nā lumi ʻauʻau i ka hoʻoilo. Ua hoʻomehana ʻia nā lumi hoʻokipa a me nā lumi ʻē aʻe a ka poʻe e noho ai, akā ʻaʻole hoʻomehana pinepine ʻia nā lumi ʻauʻau ma Iapana. Ke hele ke kanaka mai kahi lumi mehana i kahi lumi ʻauʻau anuanu a luʻu i loko o ka wai wela, e piʻi aʻe a emi koke ke koko o ke kanaka a me ka mahana o ke kino, e hoʻoulu ai i nā hōʻeha puʻuwai a me ka lolo.
Ke hōʻike ʻia i nā ʻokoʻa wela ākea i loko o kahi manawa pōkole, no ka laʻana, i ka wā e hele ana i hope a i hope ma waena o nā wahi anuanu o waho a me nā wahi mehana o loko i ka hoʻoilo, hiki i nā kānaka ke manaʻo ua nāwaliwali, kuni, a maʻi paha. I ka wā o ka hoʻomohala ʻana i nā mea hoʻoluʻu ea, he mea maʻamau ka hana ʻana i nā hoʻokolohua hoʻoluʻu i ka hoʻoilo a me nā hoʻokolohua hoʻomehana i ke kauwela. Ua ʻike ka mea kākau i kahi hoʻokolohua hoʻomehana a ua manaʻo ua nāwaliwali ma hope o ka hele ʻana i hope a i hope ma waena o ka lumi hoʻāʻo ma kahi mahana o –10ºC a me ka lumi ma kahi mahana o 30ºC i loko o kahi manawa pōkole. He hoʻokolohua hoʻomanawanui kanaka kēia.
Ka ʻIke Mahana a me ka Maʻa
ʻElima mau manaʻo o kānaka: ka ʻike, ka lohe, ka honi, ka ʻono, a me ka hoʻopā. Eia kekahi, ʻike lākou i ka mahana, ka ʻeha, a me ke kaulike. ʻO ka ʻike mahana kekahi ʻāpana o ka manaʻo paʻi, a ʻike ʻia ka wela a me ke anu e nā mea loaʻa i kapa ʻia he mau wahi mahana a me nā wahi anu. Ma waena o nā mammals, he mau holoholona kū i ka wela nā kānaka, a ua ʻōlelo ʻia ʻo nā kānaka wale nō ke hiki ke holo marathon ma lalo o ka lā wela o ke kauwela. ʻO kēia no ka mea hiki i nā kānaka ke hoʻohaʻahaʻa i ka mahana o ko lākou kino ma ka hou ʻana mai ka ʻili o ke kino holoʻokoʻa.
Ua ʻōlelo ʻia ua hoʻololi nā mea ola i ke kaiapuni e loli mau nei e hoʻomau i ke ola a me ka nohona. ʻO ka unuhi ʻana o 'Adaptation' i 'maʻa'. Ua hōʻike ʻia nā haʻawina i ka wā e wela koke ai i ke kauwela, piʻi aʻe ka pilikia o ka hahau wela, ʻoiai i ka lā ʻelua a me ke kolu, a laila ma hope o hoʻokahi pule, ua maʻa nā kānaka i ka wela. Ua maʻa pū nā kānaka i ke anu. ʻO ka poʻe e noho ana ma kahi e hiki ai i ka mahana maʻamau o waho ke haʻahaʻa e like me -10ºC e ʻike lākou i ka mehana i ka lā e piʻi ai ka mahana o waho i 0ºC. Hiki i kekahi o lākou ke komo i kahi pālule T a lilo i hou i ka lā e 0ºC ka mahana.
ʻOkoʻa ka mahana a ke kanaka e ʻike ai mai ka mahana maoli. Ma ka ʻāpana ʻo Tokyo ma Iapana, manaʻo ka poʻe he nui e mahana aʻe ana i ʻApelila a anuanu aʻe i Nowemapa. Eia nō naʻe, e like me ka ʻikepili meteorological, ʻo ka mahana kiʻekiʻe loa, ka palena iki loa, a me ka awelika o ka mahana i ʻApelila a me Nowemapa ua like like.
Ka Hoʻoluʻolu Ea a me ka Mana Mahana
Ma muli o nā hopena o ka hoʻomehana honua, ke pā nei nā nalu wela i ka hapa nui o ka honua, a ua nui nā ulia pōpilikia ma muli o ka hahau wela i hana ʻia i kēia makahiki. Eia nō naʻe, ua ʻōlelo ʻia ua emi ka pilikia o ka make e pili ana i ka wela me ka laha ʻana o ka ea hoʻoluʻu.
Hoʻomālielie nā ea hoʻoluʻu i ka wela a pale i ka hahau wela. Ma ke ʻano he hana pale wela kūpono loa, ua ʻōlelo ʻia e hoʻohana i nā ea hoʻoluʻu i loko.
Hoʻomalu nā ea hoʻoluʻu i ka mahana a me ka makū o ka lumi i mea e hoʻokumu ai i kahi kūlana ʻoluʻolu, akā ʻaʻole e loli ke ʻano o ka mahana o waho. Ke hele ka poʻe ma waena o nā wahi me nā ʻokoʻa nui o ka mahana, ʻeha lākou i ke kaumaha nui a maʻi paha ma muli o nā loli o ka mahana a hiki ke hōʻino i ko lākou olakino.
Hiki ke noʻonoʻo ʻia nā hana ma lalo nei e pale aku ai i nā loli mahana nui i loko o kahi manawa pōkole e pili ana i ke ʻano o ke kanaka.
– I mea e pale ai i nā pane haʻalulu wela i ka hoʻoilo, e mālama i ka ʻokoʻa o ka mahana ma waena o nā lumi i loko o 10ºC.
– I mea e pale aku ai i ka hahau wela i ke kauwela, e mālama i ka ʻokoʻa o ka mahana ma waena o nā mahana o waho a me loko i loko o 10ºC. Me he mea lā he kūpono ke hoʻololi i ka hoʻonohonoho mahana o ka lumi ma ka hoʻohana ʻana i ka ea hoʻoluʻu, e like me ka mahana o waho a me ka haʻahaʻa i ʻike ʻia.
– Ke hele i mua a i hope i loko a i waho hoʻi, e hana i kahi mahana waena a i ʻole kahi a noho ma laila no kekahi manawa e maʻa ai i ke kaiapuni, a laila e komo i loko a i waho paha.
He mea pono ka noiʻi ʻana e pili ana i ka ea hoʻoluʻu, ka hale noho, nā lako, ke ʻano o ke kanaka, a me nā mea ʻē aʻe i mea e hōʻemi ai i ka pōʻino i ke olakino i hoʻokumu ʻia e nā loli o ka mahana. Manaʻolana ʻia e hoʻomohala ʻia nā huahana ea hoʻoluʻu e hoʻokō ana i kēia mau hopena noiʻi i ka wā e hiki mai ana.
Ka manawa hoʻouna: ʻOkakopa-19-2022
