Wetenschappers en politici zeggen dat we door klimaatverandering te maken hebben met een wereldwijde crisis.
Maar wat is het bewijs voor de opwarming van de aarde en hoe weten we dat die door mensen wordt veroorzaakt?
Hoe weten we dat de aarde opwarmt?
Onze planeet warmt sinds het begin van de Industriële Revolutie in een rap tempo op.
De gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak is sinds 1850 met ongeveer 1,1 °C gestegen. Bovendien was elk van de afgelopen vier decennia warmer dan elk van de voorgaande decennia, sinds het midden van de 19e eeuw.
Deze conclusies zijn gebaseerd op analyses van miljoenen metingen die in verschillende delen van de wereld zijn verzameld. De temperatuurmetingen worden verzameld door weerstations op het land, op schepen en door satellieten.
Verschillende onafhankelijke teams van wetenschappers zijn tot dezelfde conclusie gekomen: een temperatuurstijging die samenvalt met het begin van het industriële tijdperk.
Wetenschappers kunnen temperatuurschommelingen zelfs nog verder terug in de tijd reconstrueren.
Jaarringen van bomen, ijskernen, sedimenten in meren en koralen bevatten allemaal sporen van het klimaat uit het verleden.
Dit biedt de broodnodige context voor de huidige fase van opwarming. Wetenschappers schatten namelijk dat de aarde al zo'n 125.000 jaar niet zo heet is geweest.
Hoe weten we dat mensen verantwoordelijk zijn voor de opwarming van de aarde?
Broeikasgassen – die de warmte van de zon vasthouden – vormen de cruciale schakel tussen temperatuurstijging en menselijke activiteiten. Koolstofdioxide (CO2) is hiervan de belangrijkste, vanwege de grote hoeveelheid die het in de atmosfeer voorkomt.
We kunnen ook vaststellen dat het CO2 is dat de energie van de zon vasthoudt. Satellieten tonen aan dat er minder warmte van de aarde naar de ruimte ontsnapt, precies op de golflengten waarop CO2 stralingsenergie absorbeert.
Het verbranden van fossiele brandstoffen en het kappen van bomen leiden tot de uitstoot van dit broeikasgas. Beide activiteiten namen na de 19e eeuw explosief toe, dus het is niet verwonderlijk dat de CO2-concentratie in de atmosfeer in dezelfde periode steeg.
Er is een manier waarop we definitief kunnen aantonen waar deze extra CO2 vandaan komt. De koolstof die vrijkomt bij de verbranding van fossiele brandstoffen heeft een kenmerkende chemische signatuur.
Zowel boomringen als poolijs registreren veranderingen in de atmosferische chemie. Bij onderzoek blijkt dat de hoeveelheid koolstof – met name afkomstig van fossiele brandstoffen – sinds 1850 aanzienlijk is toegenomen.
Analyse toont aan dat de atmosferische CO2-concentratie gedurende 800.000 jaar niet boven de 300 ppm (parts per million) uitkwam. Maar sinds de industriële revolutie is de CO2-concentratie gestegen tot het huidige niveau van bijna 420 ppm.
Computersimulaties, ook wel klimaatmodellen genoemd, worden gebruikt om te laten zien wat er met de temperaturen zou zijn gebeurd zonder de enorme hoeveelheden broeikasgassen die door de mens zijn uitgestoten.
Ze onthullen dat er weinig opwarming van de aarde zou zijn geweest - en mogelijk zelfs enige afkoeling - in de 20e en 21e eeuw, als alleen natuurlijke factoren het klimaat hadden beïnvloed.
Pas wanneer menselijke factoren worden meegenomen, kunnen de modellen temperatuurstijgingen verklaren.
Welke impact hebben mensen op de planeet?
De mate van opwarming die de aarde al heeft ondergaan, zal naar verwachting aanzienlijke veranderingen in de wereld om ons heen veroorzaken.
Waarnemingen in de praktijk van deze veranderingen komen overeen met patronen die wetenschappers verwachten te zien bij door de mens veroorzaakte opwarming. Deze omvatten:
***De ijskappen van Groenland en Antarctica smelten snel
***Het aantal weergerelateerde rampen is in 50 jaar tijd vervijfvoudigd.
***De wereldwijde zeespiegel is de afgelopen eeuw met 20 cm (8 inch) gestegen en blijft stijgen.
***Sinds de 19e eeuw zijn de oceanen ongeveer 40% zuurder geworden, met gevolgen voor het leven in zee.
Maar was het vroeger niet warmer?
De aarde heeft in het verleden verschillende hete perioden gekend.
Zo'n 92 miljoen jaar geleden waren de temperaturen bijvoorbeeld zo hoog dat er geen poolkappen waren en krokodilachtige wezens tot in het Canadese Noordpoolgebied leefden.
Dat zou echter niemand gerust moeten stellen, want er waren toen nog geen mensen. In het verleden stond de zeespiegel soms wel 25 meter hoger dan nu. Een stijging van 5 tot 8 meter wordt al voldoende geacht om de meeste kuststeden ter wereld onder water te zetten.
Er is overvloedig bewijs voor massale uitstervingen van levensvormen tijdens deze perioden. En klimaatmodellen suggereren dat de tropen soms "dode zones" zouden kunnen zijn geworden, te heet voor de meeste soorten om te overleven.
Deze schommelingen tussen warm en koud worden veroorzaakt door diverse verschijnselen, waaronder de manier waarop de aarde wiebelt tijdens haar lange baan om de zon, vulkaanuitbarstingen en kortstondige klimaatcycli zoals El Niño.
Al jarenlang trekken groepen zogenaamde klimaat"sceptici" de wetenschappelijke basis van de opwarming van de aarde in twijfel.
Vrijwel alle wetenschappers die regelmatig publiceren in vaktijdschriften zijn het echter nu eens over de huidige oorzaken van klimaatverandering.
Een belangrijk VN-rapport uit 2021 stelde dat "het ondubbelzinnig vaststaat dat menselijke invloed de atmosfeer, de oceanen en het land heeft opgewarmd".
Voor meer informatie kunt u terecht op:https://www.bbc.com/news/science-environment-58954530
Geplaatst op: 21 oktober 2022
