O se suʻesuʻega fou na taitaia e le Barcelona Institute for Global Health (ISGlobal), o se faʻalapotopotoga e lagolagoina e le "la Caixa" Foundation, ua tuʻuina mai ai ni faʻamaoniga malolosi o le COVID-19 o se faʻamaʻi faʻavaitaimi e fesoʻotaʻi ma le maualalo o le vevela ma le susū, e pei lava o le fulū faʻavaitaimi. O iʻuga, na lolomiina i le Nature Computational Science, e lagolagoina ai foʻi le sao tele o le fesiitaiga o le SARS-CoV-2 i le ea ma le manaʻomia ona sui i ni fuafuaga e faʻalauiloa ai le "tuma o le ea."
Ona iloiloina lea e le 'au le auala na alualu ai i luma lenei sootaga i le va o le tau ma fa'ama'i i le aluga o taimi, ma pe na tutusa i tulaga eseese o le lalolagi. Mo lenei mea, na latou fa'aogaina se metotia fa'amaufa'ailoga na atia'e fa'apitoa e fa'ailoa ai ni mamanu tutusa o suiga (e pei o se meafaigaluega e iloa ai mamanu) i taimi eseese. Na latou toe maua se sootaga malosi le lelei mo taimi pupuu i le va o fa'ama'i (numera o mataupu) ma le tau (vevela ma le susū), fa'atasi ai ma ni mamanu tutusa i le taimi muamua, lona lua, ma le lona tolu o galu o le fa'ama'i i tulaga eseese o le vateatea: i le lalolagi atoa, atunu'u, e o'o atu i itulagi ta'itasi i totonu o atunu'u ua matua'i a'afia (Lombardy, Thüringen, ma Catalonia) ma e o'o lava i le tulaga o le a'ai (Barcelona).
Na faʻaitiitia le uluaʻi galu o faʻamaʻi pipisi ina ua siʻitia le vevela ma le susū, ma faʻateleina le galu lona lua ina ua paʻu ifo le vevela ma le susū. Peitaʻi, na motusia lenei mamanu i le taimi o le taumafanafana i konetineta uma. "E mafai ona faʻamatalaina lenei mea e ala i le tele o mea, e aofia ai faʻapotopotoga tetele a tupulaga talavou, turisi, ma le ea malulu, faʻatasi ai ma isi mea," o le faʻamatalaga lea a Alejandro Fontal, o se tagata suʻesuʻe i le ISGlobal ma le tusitala muamua o le suʻesuʻega.
I le fetuuna'i o le fa'ata'ita'iga e iloilo ai fesoota'iga le tumau i fua uma i atunu'u i le Itulagi i Saute, lea na mulimuli ane taunu'u mai ai le siama, na matauina ai le fesoota'iga le lelei lava e tasi. O aafiaga o le tau na sili ona manino i le vevela i le va o le 12oma le 18oC ma le maualuga o le susū i le va o le 4 ma le 12 g/m3, e ui ina lapatai mai tusitala o nei tulaga e na o ni faʻailoga lava, ona o faʻamaumauga pupuu o loʻo maua.
Ma le mea mulimuli, i le faʻaaogaina o se faʻataʻitaʻiga faʻamaʻi pipisi, na faʻaalia ai e le 'au suʻesuʻe o le faʻaopoopoina o le vevela i le fua faʻatatau o le fesiitaiga e sili atu ona lelei mo le vavaloina o le siʻitia ma le paʻuʻū o galu eseese, aemaise lava le muamua ma le lona tolu i Europa. "I le aotelega, o a matou sailiga e lagolagoina ai le manatu o le COVID-19 o se faʻamaʻi moni o le vevela maualalo i le vaitau, e tutusa ma le fulū ma le coronavirus e sili atu ona le afaina," o le tala lea a Rodó.
O lenei tulaga fa'avaitaimi e mafai ona fesoasoani tele i le sosolo atu o le SARS-CoV-2, talu ai ua fa'aalia o tulaga maualalo o le susū e fa'aitiitia ai le lapo'a o aerosol, ma fa'ateleina ai le sosolo atu o siama fa'avaitaimi e pei o le fulū i le ea. "O lenei sootaga e mana'omia ai le fa'amamafa i le 'tuma o le ea' e ala i le fa'aleleia atili o le ea i totonu ona e mafai e aerosol ona tumau pea mo se taimi umi," o le tala lea a Rodó, ma fa'amamafa ai le mana'omia ona aofia ai fa'asologa o le tau i le iloiloga ma le fuafuaina o fuafuaga e pulea ai.
A maeʻa le 20 tausaga o atinaʻe, ua faʻatinoina e Holtop le misiona faʻapisinisi o le "faia o le togafitiga o le ea ia sili atu ona maloloina, faʻalelei ma sefeina o le malosi", ma fausia ai se faʻatulagaga faʻapisinisi gafataulimaina mo se taimi umi e faʻatotonugalemu i le ea fou, ea malulu ma le puipuiga o le siosiomaga. I le lumanaʻi, o le a matou faʻaauau pea ona tausisi i le faʻafouga ma le lelei, ma faʻatasi ona faʻatinoina le atinaʻeina o le alamanuia.
Fa'asinomaga: “Saini tau i galu eseese ole COVID-19 i luga o itu uma e lua” saunia e Alejandro Fontal, Menno J. Bouma, Adrià San-José, Leonardo López, Mercedes Pascual & Xavier Rodó, 21 Oketopa 2021, Nature Computational Science.
Taimi na lafoina ai: 16-Nov-2022